Bu makale, idare hukukunun en temel ve hassas uyuşmazlık alanlarından biri olan "İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarının İptali ve Geri Alınması" konusunu, mevzuat hükümleri ve yüksek yargı içtihatları çerçevesinde derinlemesine analiz etmektedir. Çalışma, bir yandan kamu düzenini ve sağlığını korumakla yükümlü olan idarenin denetim yetkisini, diğer yandan ise idareye güvenerek yatırım yapan bireyin hukuki güvenlik hakkını ele alarak bu iki değer arasındaki dengeyi irdelemektedir.

Makalenin ilk bölümünde ruhsatın hukuki niteliği bir "idari kolluk işlemi" olarak tanımlanmıştır. Ruhsatın sadece ekonomik bir kayıttan ibaret olmadığı; 1593 sayılı Umumi Hıfzıssıhha Kanunu gibi temel yasalarla toplum sağlığı ve güvenliğini tesis etmeyi amaçlayan icrai bir izin olduğu vurgulanmaktadır. Özellikle gayrisıhhi müesseseler ve umuma açık eğlence yerleri üzerindeki denetim yetkisinin, idarenin kamu gücüne dayanan tek yanlı iradesinin bir yansıması olduğu belirtilmektedir.

Mevcut İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik hükümleri analiz edildiğinde; ruhsat tanziminden sonraki ilk bir aylık denetim süreci (Md. 13 ve 23) ile ruhsat kesinleştikten sonraki süreç (Ek Madde 3) arasındaki teknik farklar ortaya konulmuştur. Makale, yönetmeliğin ruhsat kesinleştikten sonraki aykırılıklar için açık bir "iptal" yetkisi tanımlamadığına, bunun yerine para cezası ve faaliyetten men gibi yaptırımları öngördüğüne dikkat çekerek hukuki bir boşluğa işaret etmektedir.

Bu boşluğun giderilmesinde devreye giren en kritik mekanizma ise "Açık Hata" doktrinidir. Danıştay’ın yerleşik içtihatlarına dayandırılan bu bölüme göre; idare, yönetmelikte açık hüküm olmasa dahi, yoruma muhtaç olmayacak kadar bariz mevzuat aykırılıklarını (açık hata) süre sınırı olmaksızın her zaman geri alabilir. Ancak makale, bu noktada "iyi niyetli işletmeci" kavramını koruma altına almaktadır. Eğer ruhsat, işletmecinin hilesi değil de tamamen idarenin kendi kusuru (açık hatası) sonucu verilmişse, idarenin ruhsatı iptal ederken işletmecinin uğradığı zararı "hizmet kusuru" ilkesi gereği tazmin etmekle yükümlü olduğu ifade edilmektedir.

Sonuç olarak çalışma, idarenin "kanunilik" ilkesi gereği hukuka aykırı ruhsatları sonlandırma yetkisini teslim ederken, bu sürecin vatandaşın idareye olan güvenini sarsmayacak şekilde tazminat mekanizmalarıyla birlikte işletilmesi gerektiğini savunmaktadır.

KONTDER

Dergimizin Ocak 2026 sayısına ulaşmak için tıklayınız...

Daha fazlası için: Yerel Yönetim ve Denetim dergimizin Ocak-2026 sayısını okuyabilirsiniz.

Dergimize mobil uygulamamız veya internet sitemiz üzerinden ulaşabilirsiniz.

Dergilerimize ulaşmak için tıklayınız...

Saygılarımızla,

KONTDER

Mobil Uygulamamızı İndirmek İçin Tıklayınız. Play Store / AppStore

 X (Twitter): @kontder   İnstagram : kontderr    Youtube :  @kontderr