Bu makale, merkezi yönetim ile yerel yönetimler arasındaki mali ilişkiyi sadece teknik bir bütçe meselesi olarak değil; su, ulaşım ve altyapı gibi günlük yaşamın temel hizmetlerini şekillendiren bir yönetişim mekanizması olarak ele almaktadır. Çalışma, genel bütçe vergi gelirlerinden belediyelere ve il özel idarelerine aktarılan payların hangi kriterlere göre dağıtıldığını ve bu dağıtım tercihlerinin sahadaki hizmet kalitesi ile yerel özerklik üzerindeki etkilerini sistematik bir şekilde analiz etmektedir.

Makalenin temel tezi, merkezi bütçe transferlerinin özellikle mali kapasitesi sınırlı veya nüfusu hızla artan yerel yönetimler için bir "can damarı" niteliği taşıdığıdır. Yazar, bu transferlerin 5779 sayılı Kanun ile belirlenen hukuki çerçevesini çizerek; nüfus, yüzölçümü ve sosyoekonomik gelişmişlik endeksi gibi parametrelerin dağıtım formüllerindeki ağırlığını tartışmaktadır. Özellikle 6360 sayılı Kanun ile genişleyen idari sınırlar ve köylerin mahalleye dönüşmesi gibi yapısal reformların, mali akışların adaleti noktasında yeni ihtiyaçlar doğurduğu makalede vurgulanan önemli bir tespittir.

Çalışmada, teorik formüllerin sahadaki gerçeklerle çarpıştığı "gri alanlar" geniş bir yer tutmaktadır. Turizm sezonunda nüfusu katlanan kıyı ilçeleri, gündüz nüfusu artan metropol merkezleri ve dağınık yerleşim yapısı nedeniyle hizmet maliyeti yüksek kırsal bölgeler üzerinden, tek tip parametrelerin sınırlılıkları ortaya konulmaktadır. Makaleye göre, dağıtım mekanizmasının başarısı sadece matematiksel bir formüle değil; formülü besleyen "veri altyapısının doğruluğuna, güncelliğine ve şeffaflığına" bağlıdır.

Sonuç olarak yazar, merkezi transferlerin "tutar" kadar "yöntem ve zamanlama" boyutlarıyla da değerlendirilmesi gereken bir demokratik hesap verebilirlik aracı olduğunu savunmaktadır. Makale; metropol ve kırsal bağlamların ayrı bileşenler olarak tasarlanması, alt-üst bant uygulamalarıyla bütçe öngörülebilirliğinin artırılması ve yöntem notlarının kamuya açık veri formatında paylaşılması gibi somut politika önerileri sunarak, Türkiye için daha adil ve dinamik bir yerel yönetim finansman modeli önermektedir.

KONTDER

Dergimizin Ocak 2026 sayısına ulaşmak için tıklayınız...

Daha fazlası için: Yerel Yönetim ve Denetim dergimizin Ocak-2026 sayısını okuyabilirsiniz.

Dergimize mobil uygulamamız veya internet sitemiz üzerinden ulaşabilirsiniz.

Dergilerimize ulaşmak için tıklayınız...

Saygılarımızla,

KONTDER

Mobil Uygulamamızı İndirmek İçin Tıklayınız. Play Store / AppStore

 X (Twitter): @kontder   İnstagram : kontderr    Youtube :  @kontderr