Bu makale, belediyeler ve il özel idareleri tarafından kurulan mahalli idare şirketlerinin ticari faaliyetlerini kayıt altına alırken uymaları gereken yasal zorunlulukları, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK) ve ikincil mevzuat çerçevesinde detaylı bir şekilde analiz etmektedir. Çalışma, bu şirketlerin sadece ticari birer aktör değil, kamu kaynağı kullanan yapılar olmaları nedeniyle defter tutma düzeninin hem şeffaflık hem de ispat hukuku açısından taşıdığı kritik önemi vurgulamaktadır.

Makalenin teknik gövdesini, ticari defterlerin tutulmasına dair emredici usul ve esaslar oluşturmaktadır. Yazar, defterlerin ve kayıtların Türkçe tutulması, para birimi olarak Türk Lirası'nın kullanılması ve kullanılan her türlü kısaltma veya sembolün anlamının net bir şekilde belirtilmesi gerektiğini ifade etmektedir. Ayrıca, muhasebenin "taşıyıcı kolonları" olarak nitelendirilen eksiksizlik, doğruluk, zamanında kayıt ve düzen ilkeleri üzerinde durulmakta; kayıtların 10 günden (bazı belgeli durumlarda 45 günden) fazla geciktirilemeyeceği uyarısı yapılmaktadır. Kayıtların silinmemesi, karalanmaması ve önceki içeriğin okunmasını engelleyecek şekilde değiştirilmemesi gerektiği, her türlü düzeltmenin muhasebe kurallarına uygun yapılması zorunluluğu makalede geniş yer bulmaktadır.

Çalışmanın en dikkat çekici bölümlerinden biri, bu kurallara uyulmaması durumunda uygulanacak ağır mali yaptırımlardır. 2026 yılı güncel verilerine dayandırılan analize göre, defterlerini kanuna uygun tutmayan mahalli idare şirketleri için belirlenen temel idari para cezası 88.997 TL'dir. Ancak makale, bu kabahatin birden çok kez işlenmesi veya farklı yıllara sirayet etmesi durumunda cezanın iki kat artırılarak 266.991 TL gibi çok daha yüksek tutarlara ulaştığını hesaplamalarla ortaya koymaktadır. Cezayı uygulamaya yetkili makamın işletme merkezinin bulunduğu yere göre vali veya kaymakam olduğu belirtilmektedir.

Sonuç olarak makale, mahalli idare şirketlerini sadece idari yaptırımlarla değil, aynı zamanda "delil sorunu" ile de uyarmaktadır. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu uyarınca, usulüne uygun tutulmayan defterlerin ticari davalarda ispat aracı olarak kullanılamayacağı hatırlatılarak; kurumsal itibarın korunması ve mali risklerin yönetilmesi için profesyonel bir muhasebe ve defter düzeninin tesis edilmesi gerektiği tavsiye edilmektedir.

Dergimizin Ocak 2026 sayısına ulaşmak için tıklayınız...

Daha fazlası için: Yerel Yönetim ve Denetim dergimizin Ocak-2026 sayısını okuyabilirsiniz.

Dergimize mobil uygulamamız veya internet sitemiz üzerinden ulaşabilirsiniz.

Dergilerimize ulaşmak için tıklayınız...

Saygılarımızla,

KONTDER

Mobil Uygulamamızı İndirmek İçin Tıklayınız. Play Store / AppStore

 X (Twitter): @kontder   İnstagram : kontderr    Youtube :  @kontderr